Gökbilimciler, Pan-STARRS tarafından saptanan 2025 PN7 adlı küçük asteroitin Dünya’nın etrafında dönmediğini; ancak Güneş çevresindeki yörüngesinin Dünya’nın yörüngesiyle neredeyse senkron olması nedeniyle gökyüzünde “dünya yoldaşı” görüntüsü verdiğini açıkladı. Yaklaşık 19 metre çapında olduğu tahmin edilen cisim, bilim çevrelerince yarı uydu (quasi-satellite) olarak sınıflandırıldı ve modeller bu cismin yaklaşık 60 yıldır Dünya’ya eşlik ettiğini, benzer bir refakat konumunu yaklaşık 60 yıl daha koruyabileceğini gösteriyor.
İlk yarı uydu keşfi 1991 VG ile 1991 yılında yapılmış; bu cisim, o dönem ‘dünya dışı bir sonda olabilir mi?’ tartışmalarına bile yol açmıştı.
Bugün ise bu tür cisimlerin doğal oldukları biliniyor ve Dünya-Ay sisteminin Güneş çevresindeki yolculuğuna eşlik eden ikincil bir ‘asteroit kuşağı’ benzeri bir örnek oluşturdukları düşünülüyor.
Buna karşılık, daha uzun ömürlü bir yarı uydu olan Kamoʻoalewa’nın Dünya ile ilişkili yörüngesini yaklaşık 381 yıl sürdüreceği hesaplanıyor.
UZAKLIK VE GÖRÜNÜRLÜK
2025 PN7, Dünya’ya 4,5 milyon km ile 59 milyon km arasında değişen bir mesafe aralığında yaklaşıp uzaklaşıyor. Bu nedenle çıplak gözle görülemiyor; yalnızca güçlü teleskoplarla izlenebiliyor.
Ayrıca Dünya’nın kütle çekimine bağlı değil; bu nedenle ‘Dünya çevresinde dönüyormuş’ izlenimi veren, ancak gerçekte Güneş yörüngesinde refakat eden bir ‘yol arkadaşı’ olarak tanımlanıyor.
Hem 2025 PN7, hem de Kamoʻoalewa, Dünya’nın Güneş çevresindeki hareketiyle uyumlu yörüngelere sahip, Arjunas sınıfı asteroitler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, Şili’de faaliyete geçen Vera Rubin Gözlemevi sayesinde bu ‘gizli refakatçilerin’ daha fazlasının keşfedilebileceğini öngörüyor. Söz konusu bulgular, Research Notes of the AAS dergisinde yayımlandı.
GEÇİCİ MİNİ UYDULAR DA VAR
Yarı uyduların yanı sıra, zaman zaman Dünya’nın kütle çekimine kısa süreliğine yakalanıp gerçek bir “geçici mini uydu” (minimoon) gibi Dünya etrafında dönen cisimler de oluyor.
Bugüne dek yalnızca dört mini uydu doğrulandı ve hiçbiri kalıcı olarak yörüngede kalmadı.
