Rusya Merkez Bankası, Avrupa Birliği’ne karşı, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için devam eden görüşmelerde nüfuzunu güçlendirmek ve Moskova’nın bu fonları kendi çıkarı için kullanmasını engellemek amacıyla geçen yıl onayladığı, devlet varlıklarının süresiz olarak dondurulması nedeniyle dava açtı. Blok genelinde varlıkların değeri yaklaşık 210 milyar avro. Bunların büyük çoğunluğu, 185 milyar avroluk kısmı, Moskova tarafından dava edilmiş olan Brüksel merkezli bir saklama kuruluşu olan Euroclear’da tutuluyor .Dava, 27 Şubat’ta Lüksemburg’daki AB Genel Mahkemesi’ne açılmıştı, ancak duyuru salı sabahı kısa bir basın açıklamasıyla yapıldı.
HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNE AYKIRILIK İDDİASI
Bankanın açıklamasında, uzun süreli blokajın “uluslararası anlaşmalar ve Avrupa Birliği hukuku tarafından güvence altına alınan devletlerin ve merkez bankalarının adalete erişim, mülkiyetin dokunulmazlığı ve egemenlik dokunulmazlığı gibi temel ve devredilemez haklarını ihlal ettiği, hukukun üstünlüğünün temellerine aykırı olduğu ve hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaştırılamayacağı” iddiasında bulunuldu. İtiraz edilen düzenleme, Ukrayna’ya 90 milyar avroluk yeni yardım sağlanması için yapılan yoğun müzakerelerin ardından Aralık ayında üye devletler tarafından kabul edilmişti Uzun süreli faaliyet durdurma, AB Antlaşmaları’nın 122. maddesi uyarınca uygulanmıştır. Bu madde, COVID-19 pandemisi ve enerji krizi de dahil olmak üzere geçmişteki ekonomik krizlerde kullanılmış olup, nitelikli çoğunluk gerektirmektedir.
PARA HİÇBİR ZAMAN GERİ ÖDENMEYEBİLİR
Avrupa Komisyonu, yeni bir yorumla, Rusya’nın savaşının yarattığı şok dalgalarının AB’nin tamamı için “ciddi bir ekonomik etki” yarattığını ve insansız hava aracı saldırıları, sabotaj ve dezenformasyon kampanyaları şeklinde sayısız hibrit saldırıya ek olarak “ciddi tedarik aksamaları, daha yüksek belirsizlik, artan risk primleri, daha düşük yatırım ve tüketici harcamaları”nı tetiklediğini savundu. Yasak uyarınca, 210 milyar avroluk kaynak ancak Rusya’nın üç koşulu yerine getirmesi halinde serbest bırakılacak: saldırgan savaşını durdurması, Ukrayna’ya tazminat ödemesi ve Avrupa ekonomisi için “ciddi zorluklar yaratma riski” oluşturmaması. Moskova’nın Kiev’e tazminat ödemeyi kesin bir dille reddettiği göz önüne alındığında, paranın hiçbir zaman serbest bırakılması olası görünmüyor.
Ursula von der Leyen Aralık ayında yaptığı açıklamada, “Rusya’ya güçlü bir mesaj gönderiyoruz: Bu acımasız saldırgan savaş devam ettiği sürece, Rusya’nın bedeli artmaya devam edecek. Bu, Ukrayna’ya güçlü bir mesaj: Cesur komşumuzun hem savaş alanında hem de müzakere masasında daha da güçlenmesini sağlamak istiyoruz.” demişti.
Rusya Merkez Bankası, Brüksel’in dış politikayı düzenleyen oy birliği yerine 122. Madde uyarınca nitelikli çoğunluk kullanarak “ciddi usulsüzlükler” yaptığını iddia ediyor. Ukrayna’ya yardıma karşı çıkan Macaristan da Aralık ayında benzer şikayetlerde bulunmuştu. Komisyon davayı hızla reddetti. Komisyon sözcüsü Salı öğleden sonra yaptığı açıklamada, “Bu iddia, Ukrayna’ya yönelik destek tedbirlerimize ilişkin Rusya’nın giderek artan sayıda hukuki itirazı bağlamında ortaya çıkmıştır ve bu nedenle elbette şaşırmadık” dedi. “Bu düzenlemenin yasallığına ve AB hukuku ile uluslararası hukukla uyumluluğuna tamamen güveniyoruz.” Mevcut düzenleme, Rus varlıklarının dondurulmasıyla “bağlantılı” olarak yapılan herhangi bir talebin blok içinde tanınmasını ve uygulanmasını yasaklamaktadır.
