İslam’a göre niyet, bir ibadetin geçerli olması için en temel şartlardan biridir. Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre oruç ibadetinde de niyet etmek farzdır ve orucun sahih (geçerli) olabilmesi için niyet etmek şarttır.
Kalpten niyet etmek yeterlidir. Ancak niyeti dil ile ifade etmek menduptur (tavsiye edilir). Sahura kalkmak da niyet yerine geçer.
ORUÇ İÇİN NASIL NİYET EDİLİR?
Oruç tutmaya başlamadan önce kalben niyet edilmesi yeterlidir. Ramazan orucu gibi farz oruçlar için dil ile niyet etmek de mümkündür.
Örnek niyet cümlesi:
“Niyet ettim Allah rızası için bugünkü orucumu tutmaya.”
Kaza, keffaret ve adak oruçları gibi belirli bir zamana bağlı olmayan oruçlar için niyetin gün batımından itibaren en geç imsak vaktine kadar yapılması gerekmektedir.
NİYETİN ZAMANI VE ŞEKLİ
Ramazan orucu ve belirli bir güne adanmış oruçlar için:
En geç imsak vaktine kadar niyet edilmelidir.
Kaza, keffaret ve bir zamana bağlı olmayan adak oruçları için:
Gün batımından itibaren en geç imsak vaktine kadar niyet edilmelidir.
Nafile oruçlar için:
Gün içerisinde öğle vaktine kadar niyet edilebilir.
Şâfiî mezhebine göre, farz olan oruçlara geceden niyet edilmesi gerekmektedir. Eğer niyet edilmeyip imsak vakti geçerse, o günün orucu geçerli sayılmaz. Ancak nafile oruçlarda öğleye kadar niyet etmek mümkündür.
SAHURA KALKMAK NİYET YERİNE GEÇER Mİ?
Evet, sahura kalkmak niyet yerine geçer. Kişi sahur yaparak oruç tutmayı düşündüğünü belli ettiğinden, ayrıca dil ile niyet etmesine gerek yoktur. Ancak yine de niyeti dil ile ifade etmek tavsiye edilir.
ORUÇ NİYETİ UNUTULURSA NE OLUR?
Oruç için niyet etmeyi unutan kişi eğer imsak vaktini geçtiyse ve farz olan Ramazan orucu ya da kaza-keffaret orucu tutuyorsa, o gün oruçlu sayılmaz ve orucunu başka bir gün kaza etmesi gerekir.
Ancak nafile oruçlarda, eğer kişi sabah hiçbir şey yememiş ve içmemişse, öğle vaktine kadar niyet ederek orucunu tutabilir.