İnsan zihni, gerçek yaşamda karşılaşmadığı veya deneyimlemediği çok sayıda senaryoyu hayal edebiliyor. Cinsellik de bu zihinsel dünyanın önemli parçalarından birini oluşturuyor.
Bilimsel araştırmalar, insanların cinsel fantezileri yalnızca uyarılmak veya haz almak için kurmadığını; merak, stres, duygusal ihtiyaçlar ve gerçek yaşamdan kısa süreli uzaklaşma gibi farklı nedenlerin de rol oynayabildiğini gösteriyor.
Üstelik kişinin zihninde canlandırdığı bir senaryo, bunu gerçek hayatta gerçekleştirmek istediği anlamına da gelmiyor. 2023 yılında yayımlanan kapsamlı bir bilimsel derleme, fanteziler ile gerçek yaşamdaki ilgi ve davranışların aynı şey olmadığını özellikle vurguluyor.
CİNSEL FANTEZİLER NEDEN KURULUR?
Sosyal psikolog ve Kinsey Enstitüsü araştırmacısı Justin Lehmiller, 4 bin 175 Amerikalıyla yürüttüğü araştırmada insanların neden cinsel fantezi kurduklarını inceledi.
Katılımcıların bildirdiği nedenler arasında ilk sırada yüzde 79,5 ile cinsel uyarılma yer aldı.
Araştırmada öne çıkan nedenler şöyle sıralandı:
Cinsel uyarılma ve haz: Yüzde 79,5
Farklı deneyim ve hislere yönelik merak: Yüzde 69,8
Karşılanmamış cinsel ihtiyaçlar: Yüzde 59,7
Geçici olarak gerçeklikten uzaklaşma: Yüzde 59,4
Toplumsal açıdan tabu görülen arzuları hayal etme: Yüzde 58,4
Gelecekteki bir cinsel deneyimi zihinde canlandırma: Yüzde 55,7
Rahatlama veya kaygıyı azaltma: Yüzde 43,6
Katılımcıların yüzde 29,8’i ise karşılanmamış duygusal ihtiyaçları da fantezi kurma nedenlerinden biri olarak bildirdi.
Sonuçlar, cinsel fantezilerin tek bir nedene indirgenemeyeceğini gösteriyor.
FANTEZİLER GERÇEK HAYATTAKİ ARZULARI MI GÖSTERİR?
Her zaman değil.
Justin Lehmiller ve Aki Gormezano tarafından hazırlanan ve 2023 yılında Current Opinion in Psychology dergisinde yayımlanan bilimsel derleme, insanların fantezilerinde canlandırdıkları şeylerin gerçek hayatta ilgi duydukları veya yaptıkları şeylerle zorunlu olarak aynı olmadığını ortaya koyuyor.
Fantezi, kişinin farklı rolleri ve senaryoları herhangi bir davranışa dönüştürmeden zihinsel olarak keşfedebildiği bir alan oluşturabiliyor.
Bu nedenle yalnızca bir kişinin fantezisinin içeriğinden yola çıkarak karakteri, ilişkileri veya gerçek hayattaki davranışları hakkında kesin sonuçlara ulaşmak bilimsel açıdan doğru değil.
CİNSEL FANTEZİLER NE KADAR YAYGIN?
Araştırmalar, cinsel fantezilerin oldukça yaygın olduğunu gösteriyor.
2015 yılında The Journal of Sexual Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada 1516 yetişkine 55 farklı cinsel fantezi soruldu.
Araştırmacılar, incelenen fantezilerin yalnızca ikisinin istatistiksel olarak “nadir”, dokuzunun ise “alışılmadık” kategorisine girdiğini belirledi. Çok sayıda fantezinin erkekler veya kadınlar arasında yaygın olduğu görüldü.
Araştırmanın yazarları, yalnızca içeriğine bakılarak bir fanteziyi “anormal” veya “sapma” olarak nitelendirmekte dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
FANTEZİLERİN ARDINDA ÖZSAYGI İHTİYACI DA OLABİLİR
2026 yılında Journal of Sex & Marital Therapy dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, cinsel fantezilerin altında bulunabilecek psikolojik motivasyonları daha ayrıntılı biçimde araştırdı.
Almanca konuşan genel nüfustan 18-70 yaş aralığındaki 401 yetişkin çalışmaya katıldı. Araştırmacılar bunların 327’sinin ayrıntılı olarak anlattığı “en uyarıcı” cinsel fanteziyi nitel içerik analiziyle değerlendirdi.
Çalışmada güç ilişkileri, sınırları keşfetme, bakım görme, nesneleştirme ve kendini gerçekleştirme gibi 14 psikodinamik motivasyon kategorisi belirlendi.
EN SIK ÖZSAYGIYI GÜÇLENDİREN TEMALAR GÖRÜLDÜ
Araştırmacıların analizinde en sık karşılaşılan psikodinamik tema, fantezilerin yüzde 59,6’sında görülen özsaygıyı güçlendirmeye yönelik motivasyonlar oldu.
Bu kategori; arzu edilen kişi olma, kendini değerli veya özel hissetme gibi temaları içerebiliyor.
Araştırmacılar, fantezilerin bireyin farklı psikolojik motivasyonlarını sembolik olarak ifade edebileceğini belirtti.
Ancak çalışma önemli bir sınırlılığa sahip: Bulgular 327 fantezi anlatısının araştırmacılar tarafından nitel olarak kodlanmasına dayanıyor. Bu nedenle sonuçlar, “insanların cinsel fantezi kurmasının temel nedeni özsaygıdır” şeklinde genellenemez.
HER FANTEZİ PSİKOLOJİK BİR SORUNA İŞARET ETMİYOR
Bilimsel çalışmalar, alışılmışın dışında görülebilecek birçok fantezinin sanıldığından daha yaygın olabileceğini gösteriyor.
1516 yetişkin üzerinde yapılan araştırmada da fantezinin içeriğinden çok, kişi üzerindeki etkisinin dikkate alınması gerektiği sonucuna varıldı.
Bir fantezinin bulunması tek başına ruhsal bir bozukluk anlamına gelmiyor.
Klinik açıdan daha önemli olan; düşüncelerin kişide belirgin sıkıntıya yol açması, günlük yaşamını veya işlevselliğini ciddi biçimde bozması ya da gerçek hayatta rıza ve güvenlik sınırlarının ihlal edildiği davranışlarla bağlantılı olması.
CİNSEL FANTEZİLER İLİŞKİYİ ETKİLER Mİ?
Fanteziler kişinin kendisine ait özel bir zihinsel alan olabilir. Her fantezinin partnerle paylaşılması ya da gerçek hayatta uygulanması gerekmiyor.
Partnerlerin paylaşmayı seçtikleri istekler konusunda açık iletişim kurmaları ise karşılıklı beklentilerin ve sınırların anlaşılmasına yardımcı olabilir.
Buradaki temel ayrım, fantezi ile davranışın aynı şey olmadığı. Bir senaryoyu hayal etmek, kişinin bunu uygulamayı istediğini veya gerçek yaşamda onaylayacağını tek başına göstermiyor.
Gerçek hayatta herhangi bir cinsel deneyimin söz konusu olması halinde ise karşılıklı rıza, kişisel sınırlar ve güvenlik temel koşullar arasında yer alıyor.
