Sonbahardan kışa geçişle birlikte hava sıcaklıkları düşerken günlük beslenme düzeni de önem kazanıyor. Diyetisyen Merve Çelik’in mevsim geçişlerine ilişkin beslenme önerileri, soğuk havaların yaklaşmasıyla yeniden gündeme geldi.
Çelik, yorgunluk ve halsizlikle mücadelede tek bir besine yüklenmek yerine yeterli sıvı alınmasını ve farklı besin gruplarının dengeli biçimde tüketilmesini öneriyor.
SOĞUK HAVADA DA SU TÜKETİMİNİ İHMAL ETMEYİN
Hava sıcaklıklarının düşmesi susuzluk riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Çelik, fiziksel aktivite yapılmasa bile vücudun sıvı kaybetmeye devam ettiğini belirterek kış aylarında da yeterli su tüketiminin sürdürülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Susuzluk; yorgunluk, baş dönmesi, ağız kuruluğu ve idrar renginde koyulaşma gibi belirtilere yol açabiliyor. Bu nedenle günlük sıvı ihtiyacının soğuk havalarda da göz ardı edilmemesi gerekiyor.
SOFRADA BU BESİNLERE YER AÇIN
Çelik, dengeli bir kahvaltıyla güne başlanmasını ve sebze, meyve, protein kaynakları ile sağlıklı yağların günlük beslenme içerisinde dengeli biçimde yer almasını öneriyor.
Beslenme düzeninde özellikle şu gıdalara yer verilebileceğini belirtiyor:
- Brokoli, ıspanak, domates ve taze kırmızıbiber
- Portakal ve bal kabağı
- Somon ve sardalya gibi yağlı balıklar
- Yumurta ve yoğurt
- Fındık, ceviz ve diğer yağlı tohumlar
- Yeşil yapraklı sebzeler
- Baklagiller ve tam tahıllar
E vitamini açısından zengin fındık, ceviz, yağlı tohumlar ve yeşil yapraklı sebzeler, normal bağışıklık fonksiyonlarında rol oynayan besinler arasında bulunuyor. Ancak tek bir vitamin veya besinin hastalıklara karşı koruma sağladığı şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor.
B GRUBU VİTAMİNLERİ DE ÖNEMLİ
B grubu vitaminleri enerji metabolizması ve vücudun normal işlevlerini sürdürebilmesi açısından önem taşıyor.
Tam tahıllı ürünler, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, et, yumurta ve süt ürünleri farklı B vitaminlerini içeren temel besin kaynakları arasında bulunuyor.
Çelik, bu nedenle tek tip beslenmek yerine farklı besin gruplarına günlük öğünlerde yer verilmesini öneriyor.
PROTEİN KAYNAKLARINI İHMAL ETMEYİN
Protein, kas kütlesinin korunması ve vücudun normal işlevlerini sürdürebilmesi açısından temel besin öğelerinden biri.
Et, balık, yumurta, süt ürünleri ve baklagiller önemli protein kaynakları arasında bulunuyor. Fasulye, mercimek ve nohut gibi baklagiller ise bitkisel protein açısından öne çıkıyor.
Yoğurt da protein içeriğinin yanı sıra fermente bir süt ürünü olması nedeniyle dengeli beslenmenin bir parçası olarak tercih edilebiliyor.
KARBONHİDRATI TAMAMEN KESMEYİN
Karbonhidratlar vücudun temel enerji kaynaklarından biri. Bu nedenle özellikle yorgunluk hissedilen dönemlerde karbonhidratı tamamen beslenmeden çıkarmak yerine doğru kaynakları ve miktarları tercih etmek önem taşıyor.
Tam tahıllar, sebzeler, meyveler ve baklagiller dengeli bir beslenme planında karbonhidrat kaynağı olarak yer alabiliyor.
UZUN SÜREN YORGUNLUĞU ‘MEVSİM GEÇİŞİ’ DİYE GEÇİŞTİRMEYİN
Yorgunluk ve halsizlik yalnızca mevsim değişikliklerinden kaynaklanmayabilir. Uyku sorunları, stres, yetersiz beslenme ve susuzluğun yanı sıra bazı sağlık sorunları da uzun süren yorgunluğa neden olabiliyor.
Şikâyetlerin uzun süre devam etmesi, giderek artması veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda sağlık profesyoneline başvurulması önem taşıyor.
