Fransa’da yapılan iki kapsamlı bilimsel araştırma, gıda endüstrisinde yaygın biçimde kullanılan bazı koruyucu maddelerin insan sağlığı üzerindeki olası risklerini yeniden gündeme taşıdı. Çalışmalara göre, raf ömrünü uzatmak amacıyla işlenmiş gıdalara eklenen bazı katkı maddeleri, kanser ve tip 2 diyabet riskinde anlamlı artışlarla ilişkilendirildi.
KANSER RİSKİYLE İLİŞKİLENDİRİLEN KATKILAR
NutriNet-Santé araştırması kapsamında 170 binden fazla kişinin verileri incelendi. Çalışmanın yürütücülerinden Mathilde Touvier, özellikle prostat ve meme kanseri riskine dikkat çekerek, sonuçların “yaygın kullanılan katkı maddeleri için ciddi bir uyarı” niteliğinde olduğunu vurguladı.
The BMJ dergisinde yayımlanan ve 14 yıl boyunca 105 bin kişinin takip edildiği çalışmada öne çıkan maddeler ve risk artışları şöyle sıralandı:
Sodyum nitrit: Pastırma, salam ve sosis gibi işlenmiş etlerde bulunuyor. Prostat kanseri riskini yüzde 32 artırdığı belirlendi.
Potasyum nitrat: Meme kanseri riskini yüzde 22, genel kanser riskini ise yüzde 13 oranında yükseltti.
Sorbatlar (potasyum sorbat): Peynir, şarap ve soslarda kullanılan bu maddelerin meme kanseri riskini yüzde 26 artırdığı görüldü.
Asetatlar ve asetik asit: Sirke ve fermente ürünlerde bulunan bu maddelerin genel kanser riskini yüzde 12–15 aralığında artırdığı saptandı.
TİP 2 DİYABETTE DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
Nature Communications dergisinde yayımlanan ikinci araştırma ise koruyucu maddelerin tip 2 diyabetle ilişkisini inceledi. Buna göre, en yüksek düzeyde koruyucu madde tüketen bireylerde diyabet riski, en az tüketenlere kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha yüksek çıktı.
Araştırmada ayrıca kalsiyum propiyonatın da diyabet riskini artırabileceği belirtildi. C ve E vitamini gibi antioksidanların, doğal gıdalar yerine katkı maddesi olarak izole biçimde tüketilmesinin metabolik süreçleri olumsuz etkileyebileceği değerlendirmesi yapıldı.
UZMANLARDAN TEMKİNLİ UYARI
Araştırmacılar, bulguların gözlemsel nitelikte olduğuna dikkat çekerek kesin neden–sonuç ilişkisi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı. Ancak sonuçların, ultra işlenmiş gıdalardan kaçınılması ve taze, bütün gıdaların tercih edilmesi yönündeki halk sağlığı önerilerini güçlendirdiği ifade edildi.
Uzmanlar ayrıca, gıda endüstrisinde kullanılan katkı maddelerine yönelik düzenlemelerin, tüketici sağlığını önceleyecek şekilde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.
Kaynak: CNN International
