Konferans boyunca sunulan bildiriler, yapılan paneller ve gayriresmî görüşmeler, Doğu Akdeniz ve Karadeniz hattında sadece askeri değil, aynı zamanda ideolojik ve kültürel bir mücadele alanı oluştuğunu gözler önüne serdi. Ancak bu çok yönlü tartışmalara en çok damga vuran konuşma, Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosu Aleksey Burarov’un açılış günündeki açıklamaları oldu.
BURAROV’UN KONUŞMASI: MESAJ NET, TON DENGELİYDİ
Konferansın ilk sabahında sahneye çıkan Burarov, diplomatik tonu koruyan ama içeriği itibarıyla oldukça net ve sert mesajlar veren bir konuşma yaptı. Konuşmasına “tek kutuplu dünya düzeninin çözülmekte olduğu” tespitiyle başlayan Burarov, Batı’nın —özellikle ABD’nin— uluslararası hukuku ve normları kendi çıkarları doğrultusunda araçsallaştırdığını ifade etti.
Burarov’a göre artık dünya, egemenlik ve çok kutupluluk ilkeleri doğrultusunda yeniden şekilleniyor. Bu bağlamda Rusya’nın geliştirdiği “Büyük Avrasya Ortaklığı” vizyonu, sadece bölgesel bir işbirliği değil, aynı zamanda alternatif bir küresel sistem önerisi. Şanghay İşbirliği Örgütü, Avrasya Ekonomik Birliği ve Kuşak-Yol gibi platformları “entegrasyonun ayakları” olarak tanımlayan Burarov, Asya merkezli yeni güç dengelerine vurgu yaptı.
TÜRKİYE VURGUSU: “BAĞIMSIZLIK DURUŞU”
Konuşmasında Türkiye’ye özel bir paragraf ayıran Burarov, Ankara’nın Karadeniz ve Avrasya güvenliğindeki rolüne dikkat çekti. Türkiye’nin izlediği “bağımsız dış politika”, Rus diplomat tarafından “egemen ve dengeleyici” bir tutum olarak tanımlandı. Burarov, Türkiye’nin kolektif Batı’nın içindeki farklı pozisyonuna işaret ederek, bu duruşun bölgesel istikrar için umut verici olduğunu söyledi.
KONFERANSIN GENEL HAVASI: DİRENİŞ, DAYANIŞMA, DİYALOG
Burarov’un konuşması, salonda dikkatle dinlendi. Katılımcı ülkelerden gelen temsilciler özellikle Filistin, Lübnan, Yemen ve KKTC heyetleri— Rusya’nın “çok kutuplu dünya” vurgusuna olumlu yaklaştı. Kulislerde konuşulanlara göre, Çin heyeti de Avrasya işbirliğine dair benzer görüşler taşıyor.
Konferansın genel havası, emperyalist müdahalelere karşı bölgesel dayanışmanın inşası, millî devletlerin güçlendirilmesi ve barışçıl bir alternatifin örgütlenmesi yönündeydi. “Yükselen Asya Uygarlığı” kavramı ise, bazı oturumlarda geleceğe dair bir umut teması olarak öne çıktı.
SONUÇ YERİNE: GÖZLER YENİ DENGELERDE
“Doğu Akdeniz – Karadeniz Konferansı” yalnızca bir akademik ve politik tartışma zemini değil; aynı zamanda bir jeopolitik sinyal olarak da okunabilir. Burarov’un temsil ettiği söylem, Rusya’nın yalnız olmadığını, bu coğrafyada yankı bulduğunu gösterdi. Ancak bu vizyonun nasıl ete kemiğe bürüneceği, bölge ülkelerinin ne kadar uyum içinde hareket edeceğine bağlı olacak.
Konferans biterken, katılımcıların gözleri yeni dengelere çevrilmişti. Çünkü artık mesele sadece “Doğu” ile “Batı” arasında değil; dayatılanla önerilen, çatışmayla barış arasında bir tercih meselesi hâline gelmiş durumda.
NİLHAN AYDIN
