ABD Donanması’na ait uçak gemisi USS George H.W. Bush ve ona eşlik eden USS Donald Cook, USS Mason ve USS Ross destroyerlerinin, ABD’nin İran’a yönelik başlattığı abluka kapsamında Umman Denizi’ne intikal etmesi bekleniyor.
ABD Deniz Enstitüsü (USNI) sitesinde yer alan bilgilere göre, söz konusu gemilerin Orta Doğu’ya intikalinde standart rota, Atlantik’ten Cebelitarık Boğazı‘na, ardından Akdeniz üzerinden Süveyş Kanalı ve Bab el-Mendeb hattını kullanarak Umman Denizi’ne ulaşmak oluyor. Fakat gemiler bu defa, Afrika’nın güneyinden dolaşmayı seçti. Bu bilgi ABD’li iki savunma yetkilisi tarafından doğrulandı.
Eski güzergâh yaklaşık 4 bin 300 deniz mili uzunluğunda ve ortalama 15–20 knot hıza bağlı olarak 8 ila 11 gün sürüyor. Ancak son gelişmelerle birlikte ABD Donanması bu klasik rotayı terk etti. USS George H.W. Bush, Afrika’nın güneyinden Ümit Burnu’nu dolaşan alternatif hatta yönelerek yaklaşık 8 bin 700 deniz millik ‘yeni bir rota’ izlemeye başladı.
Bu durum, toplam seyir süresini ortalama hızlara bağlı olarak 17 ila 22 güne çıkarırken, operasyon süresine yaklaşık 10–12 gün ek yük bindiriyor.
Peki, bu rota değişikliğinin sebebi ne?
HUSİLER ‘TEHDİT’ OLUŞTURUYOR
USNI’ye göre, bu rota değişikliğinin temel nedeni, Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb hattında son yıllarda yoğunlaşan Husi saldırıları nedeniyle artan güvenlik risklerinden kaçınmak. Zira güney Afrika üzerinden izlenen yeni rota ile birlikte, 2024 ve 2025 yıllarında Husilerin ABD ve ticari gemilere yönelik İHA ve füze saldırılarının merkezi haline gelen bu ‘tehlikeli hat’ baypas ediliyor.
ABD uçak gemileri, Aralık 2023’te USS Dwight D. Eisenhower’ın Bab el-Mendeb’den geçişinden bu yana bu hattı kullanmıyor.
Son yıllarda bu bölgeden geçen ABD destroyerlerinin Husilerin yoğun saldırılarına maruz kaldığı biliniyor.
“ABLUKANIN ETKİSİ SINIRLI…”
ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı ablukanın ilk tam gününde, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde önemli bir değişiklik yaşanmadı.
Resmi verilere göre, aralarında İran bağlantılı 3 tanker de olmak üzere en az 8 gemi boğazdan geçiş yaptı.
Reuters’ta yer alan bir habere göre, ABD yaptırımı altındaki iki tanker de boğazdan geçti; bunlardan Murlikishan adlı tanker, 16 Nisan’da Irak’tan yakıt yüklemek üzere yola çıktı, Rich Starry adlı tanker ise ablukadan sonra Körfez’den çıkış yapan ilk gemi olabilir
Yaklaşık 250 bin varil metanol taşıyan Rich Starry’nin, BAE’nin Hamriyah Limanı’ndan yük aldığı ve Çinli bir şirket tarafından işletildiği bildirildi.
Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasını ‘tehlikeli ve sorumsuz’ olarak nitelendirdi ve gerilimi düşürme çağrısı yaptı.
Denizcilik şirketi BRS’nin raporuna göre, ABD donanmasının ablukaya başlamasıyla Orta Doğu’da ‘normale dönüş’ ihtimali daha da uzaklaştı.
Raporda, “Öngörülebilir gelecekte Hürmüz Boğazı’nda ticari trafiğin çok sınırlı kalması ya da tamamen durması bekleniyor” değerlendirmesi yer aldı.
BÖLGEDEKİ ABD DENİZ GÜCÜ
Trump’ın abluka kararından önce, USS Frank E. Petersen ve USS Michael Murphy destroyerleri Hürmüz Boğazı’ndan geçerek kısa süreliğine Basra Körfezi’nde faaliyet yürüttü. Bu gemilerin mayın temizleme operasyonu için hazırlık yaptığı belirtildi.
Öte yandan uzak doğu merkezli Tripoli Amfibi Görev Grubu (USS Tripoli, USS New Orleans ve USS Rushmore) ile USS Abraham Lincoln Uçak Gemisi Görev Grubu da hâlihazırda Umman Denizi’nde görev yapıyor.
Buna ek olarak bölgede bağımsız şekilde görev yapan en az yedi güdümlü füze destroyerinin bulunduğu bildiriliyor.
