Çinli bilim insanları, dünyada ilk kez tam gebelik sürecini gerçekleştirebilecek bir ‘insansı robot’ üzerinde çalışıyor. Yapay rahimle donatılacak olan bu robotun, döllenmeden doğuma kadar tüm aşamaları gerçekleştirmesi hedefleniyor. İlk prototipin ise önümüzdeki yıl tanıtılması planlanıyor.
New York Post’un haberine göre Çin’de Guangzhou merkezli Kaiwa Technology’nin kurucusu Dr. Zhang Qifeng, yapay rahim teknolojisinin artık ‘olgun bir aşamaya’ ulaştığını söyledi.
Zhang “Teknolojiyi artık robotun karnına yerleştirmemiz gerekiyor, böylece bir insanla robot etkileşime girerek hamilelik süreci gerçekleşebilir” diye ekledi.
DÜNYANIN İLK HAMİLE ROBOTU YOLDA
Dr. Zhang, fikrin tamamen yeni olmadığını, daha önce bilim insanlarının prematüre kuzuları “biyotorba” içinde haftalarca yaşatmayı başardığını hatırlattı. Ancak bu gelişme, beraberinde büyük etik ve hukuki tartışmaları da gündeme getirdi. 2022’de Philadelphia Çocuk Hastanesi’nden araştırmacılar da bu tür bir teknolojinin hamileliği “hastalıklı bir süreç” gibi gösterebileceği uyarısında bulundu.
Guangdong eyalet yetkilileriyle politika ve yasa taslakları üzerine görüştüğünü söyleyen Zhang, teknolojinin Çin’de artan kısırlık oranına (2007’de yüzde 11,9 iken 2020’de yüzde 18) çözüm olabileceğini savunuyor.
HAMİLELİK SÜRECİ
Robotun karnında yer alacak yapay rahimde, bebek tüpten aldığı besinlerle büyüyecek ve yapay amniyotik sıvı içinde gelişimini sürdürecek. Dokuz ayın sonunda ise canlı bir bebeğin doğacağı belirtiliyor.
Prototipin gelecek yıl yaklaşık 100 bin yuan (yaklaşık 10 bin sterlin) fiyatla satışa çıkması bekleniyor. Ancak embriyonun yapay rahme nasıl yerleştirileceği ve döllenmenin nasıl gerçekleşeceği konusunda ayrıntılar henüz açıklanmadı.
CİHAZIN OLASI ETİK ETKİLERİ TARTIŞMALARA YOL AÇTI
Dr. Zhang, yumurta ve spermin nasıl döllenip yapay rahme yerleştirildiğine dair ayrıntılı bilgi vermese de röportajı Çin sosyal medyasında hızla viral oldu ve çevrimiçi kullanıcılar arasında hararetli tartışmalara yol açtı. Eleştirmenler teknolojiyi ‘doğal olmayan’ olarak nitelendirerek fetüsün doğal annesiyle olan bağlantısını kesmenin acımasız ve etik dışı olduğu değerlendirmesini yaptılar. Uzmanlar bu teknolojiyi ‘sorunlu’ olarak nitelendirerek anne ile bebek arasındaki doğal biyolojik süreçlerin bilimsel yollarla kopyalanamayacağının altını çizdiler.
Öte yandan bazı uzmanlar, yapay rahimlerin kadınları hamilelik risklerinden kurtarabileceğini ve bedensel yükü ortadan kaldırarak özgürleştirebileceğini savunuyor. İnsansı bir taşıyıcı robot fikri, doğal yollarla veya geleneksel yapay döllenme yoluyla gebe kalmakta zorlananların yanı sıra, bu teknolojiyi kadınları hamileliğin getirdiği kısıtlamalardan kurtarmanın bir yolu olarak görenlerden büyük destek gördü.
