İsrail’de siyasi kriz derinleşirken, parlamentonun feshedilmesine ilişkin yasa tasarısı Knesset’te kabul edildi. Tasarının yasalaşması durumunda ülkede erken seçim takvimi başlayacak.
Normal şartlarda İsrail’de genel seçimlerin en geç 27 Ekim’de yapılması gerekiyor. Ancak parlamentonun fesih sürecine girmesiyle sandığın bu tarihten önce kurulması gündeme geldi.
Knesset’in feshedilmesinin ardından milletvekillerinin seçim tarihi üzerinde uzlaşması gerekiyor. İsrail basınında yer alan değerlendirmelere göre seçimin eylül ayının ilk yarısında yapılması olasılığı öne çıkıyor.
Buna karşın seçim takviminin ekim ayı sonundaki yasal sınıra yakın bir tarihe kadar uzaması da ihtimaller arasında değerlendiriliyor.
FESİH OYLAMASININ PERDE ARKASINDA NELER VAR?
Fesih oylamasının arkasında, Netanyahu’nun geleneksel siyasi müttefiklerinden ultra-Ortodoks Yahudi partilerle yaşanan askerlik muafiyeti krizi bulunuyor.
Ultra-Ortodoks siyasi temsilciler, Netanyahu koalisyonunun kendi toplumlarına zorunlu askerlikten muafiyet sağlayacak düzenlemeyi hayata geçirmediğini belirterek erken seçim çağrısı yaptı.
Muhalefet partileri ise uzun süredir Netanyahu hükümetini düşürmek için girişimlerde bulunuyordu. Geçen yıl haziran ayında yapılan benzer bir girişim sonuçsuz kalmıştı.
Knesset’in feshedilmesine ilişkin tasarı, bundan sonraki aşamada komisyona sevk edilecek. Komisyon sürecinde seçim tarihi üzerinde anlaşma aranacak.
Ardından tasarı nihai onay için yeniden parlamentoya gelecek. 120 sandalyeli Knesset’te son oylamada tasarının kabul edilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Sürecin kısa sürede tamamlanabileceği gibi haftalarca uzaması da mümkün görülüyor.
ANKETLER NETANYAHU İÇİN RİSKLİ TABLO ÇİZİYOR
Netanyahu, 2022 seçimlerinin ardından İsrail’in en sağcı hükümetlerinden birinin başına geçmişti. Ancak 7 Ekim 2023’te Hamas’ın düzenlediği saldırı sonrası Netanyahu’nun güvenlik politikaları yoğun eleştirilerin hedefi oldu.
Son kamuoyu yoklamaları, Netanyahu liderliğindeki koalisyonun parlamentoda çoğunluğu elde etmekte zorlanabileceğini gösteriyor.
Bununla birlikte, muhalefet partilerinin de hükümet kuracak çoğunluğu sağlayamaması halinde İsrail’de yeni bir siyasi tıkanıklık yaşanabileceği belirtiliyor.
NETANYAHU’NUN KARŞISINDA KİMLER VAR?
Netanyahu’nun en güçlü rakipleri arasında eski Başbakan Naftali Bennett öne çıkıyor. Bennett, 2021’de Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştıran sürecin önemli aktörlerinden biri olmuştu.
Bennett’in, merkez sol muhalefet lideri Yair Lapid ile birlikte “Together” adlı yeni bir siyasi yapı altında hareket ettiği belirtiliyor. Eski Genelkurmay Başkanı ve merkez siyasetçi Gadi Eizenkot da Netanyahu karşısında güç kazanan isimler arasında gösteriliyor.
Bu isimlerin kampanyalarında, 7 Ekim saldırıları ve Gazze, Lübnan ile İran cephelerinde yaşanan savaşların ardından ülkedeki siyasi ve toplumsal bölünmeleri onarma mesajının öne çıkması bekleniyor.
Seçim sürecinde Netanyahu’nun uzun süredir devam eden yolsuzluk davası da önemli başlıklardan biri olacak.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un, davaya ilişkin olası bir uzlaşma için arabuluculuk yaptığı belirtiliyor. Böyle bir anlaşmanın Netanyahu’nun siyasetten çekilmesini gündeme getirebileceği ifade ediliyor.
Netanyahu’nun sağlık durumu da seçim sürecinde tartışılabilecek başlıklar arasında yer alıyor. İsrail’in Gazze’de Hamas, Lübnan’da Hizbullah ve İran’la yaşadığı gerilimlerin ise sandık sürecine doğrudan etki edebileceği değerlendiriliyor.
