Keir Starmer, Donald Trump’ın İran’daki eylemlerine yönelik bugüne kadarki en sert eleştirisini dile getirerek, İngiltere’nin “gökyüzünden rejim değişikliğine” inanmadığını söyledi. Başbakan, İngiltere’nin İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarına katılmayacağını söyledi , ancak Pazar günü geç saatlerde ABD’nin RAF üslerinden İran füze rampalarına savunma amaçlı saldırılar düzenlemesine izin verme kararını savundu ve bunun “İngiliz çıkarlarını ve İngiliz canlarını korumanın en iyi yolu” olduğunu belirtti.
‘IRAK’TAN DERS ALDIK’
Milletvekilleri Starmer’ı İngiltere’nin çatışmaya daha fazla sürüklenmesine izin vermemeye çağırırken, Starmer ABD’nin eylemleri ve saldırıların ardından uygulanacak planlar konusunda endişeleri olduğunu belirtti.
İngiltere Başbakan’ı Starmer açıklamalarında şu ifadeleri kullandı:
“Irak’taki hataları hepimiz hatırlıyoruz ve bu hatalardan ders aldık. İngiltere’nin her eyleminin yasal bir temeli ve uygulanabilir, iyi düşünülmüş bir planı olmalıdır. Hafta sonu aldığım kararlarda da bu ilkeyi uyguladım”
ABD Başkanı Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Starmer’ın İran’a yönelik saldırılar düzenlemek için iki İngiliz üssünü kullanmasını engellemesinden dolayı “çok hayal kırıklığına uğradığını” belirterek, “Yasal olup olmadığı konusunda endişeli gibi görünüyor” dedi. Starmer, Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmada, İran’ın misilleme olarak bölgedeki İngiliz müttefiklerine yönelik saldırılar düzenlemesi nedeniyle İngiltere’nin savunma amaçlı uçaklar konuşlandırdığını ve üslerin kullanımına izin verdiğini söyledi. Starmer, “İran’ın bu çirkin tepkisinin halkımız, çıkarlarımız ve müttefiklerimiz için bir tehdit haline geldiği açıktır ve göz ardı edilemez,” dedi. “Kararımızın temelinde, uzun süredir dost ve müttefik olan ülkelerin kolektif öz savunması ve İngiliz vatandaşlarının hayatlarının korunması yatmaktadır. Bu, uluslararası hukuka uygundur.”
HASAR MİNİMAL
RAF’ın, Irak’ta İngiliz güçlerinin konuşlandığı bir koalisyon üssüne doğru ilerleyen bir İran insansız hava aracı saldırısını engellediğini söyledi. Ayrıca Kıbrıs’taki RAF Akrotiri üssüne de iki insansız hava aracı ateşlendiğini belirtti. Starmer, bu saldırıların Pazar gecesi ABD’nin İngiliz üslerini kullanmasıyla ilgili açıklamasından önce gerçekleştiğini söyledi. Savunma Bakanı John Healey, hasarın minimal olduğunu ancak İngiltere’nin RAF Akrotiri’de yaşayan aileleri Kıbrıs’taki alternatif geçici konaklama yerlerine taşıdığını söyledi. Üs, ABD saldırıları başlatmak için kullanılmıyor. Kıbrıs merkezli bir haber ajansı, hava üssüne verilen hasarın Lübnan merkezli İran destekli bir grup olan Hizbullah tarafından fırlatılan küçük , alçak uçuş yapan insansız hava araçları tarafından verildiğini bildirdi; ancak İngiltere Savunma Bakanlığı bunu resmen doğrulamadı. Starmer, daha önce İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve diğer üst düzey İranlı liderlerin öldürüldüğü Cumartesi günkü ABD-İsrail saldırılarının ilk dalgasına açıkça karşı çıkmamıştı.
İran, o zamandan beri Körfez ve Orta Doğu’daki çeşitli hedeflere, aralarında BAE, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar, Irak, Bahreyn ve Umman’ın da bulunduğu ülkelere, misilleme amaçlı füze ve insansız hava aracı saldırıları başlattı. İngiltere’nin, ABD’nin Gloucestershire’daki RAF Fairford ve Chagos Adaları’ndaki Diego Garcia üslerini kullanarak İran’ın “füze şehirlerini”, yani İran’ın en tehlikeli silahları olan yüksek hızlı balistik füzelerin depolandığı ve fırlatılabildiği yerleri bombalamasına izin vermesi bekleniyor.
MUHAFAZAKAR PARTİ KARARI ELEŞTİRİYOR
Bu saldırılar, ABD’nin ağır bombardıman uçaklarının “sığınak delici” mühimmat kullanmasını gerektirecekti ve ABD hava kuvvetleri, İran’a ABD’nin kendisinden daha yakın oldukları için İngiliz üslerini tercih ediyordu. Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, Starmer’ın zayıf pozisyonunu haklı çıkarmak için uluslararası hukuku bahane olarak kullandığını söyledi ve İran’ın misillemesinin boyutları ortaya çıktıktan sonra U dönüşü yaptığını iddia etti.
“Bugün, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, başbakanı kamuoyu önünde azarlayarak, erişim izni verme konusunda çok uzun süre beklediğini söyleyerek olağanüstü bir adım attı,” dedi. “Bize bu tereddüt ve gecikmenin uluslararası hukukla ilgili endişelerden kaynaklandığı söyleniyor. Ancak korkarım ki bu açıklama geçerli değil. Uluslararası hukuk, müttefiklerimizin hangi tarafta olduklarını açık ve net bir şekilde belirtmelerini engellemedi.”
Starmer şunları söyledi: “Bölge ve dünya için en iyi yolun, İran’ın nükleer silah geliştirme hedeflerinden vazgeçmeyi ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine son vermeyi kabul edeceği müzakere edilmiş bir çözüm olduğuna inanıyoruz. Bu, ardı ardına gelen İngiliz hükümetlerinin uzun süredir savunduğu pozisyondur. Başkan Trump, ilk saldırılara katılmama kararımızla ilgili olarak aynı fikirde olmadığını dile getirdi, ancak İngiltere’nin ulusal çıkarlarına neyin uygun olduğuna karar vermek benim görevimdir; ben de bunu yaptım ve kararımın arkasındayım.”
Ancak, İngiltere’nin Körfez’deki İngiliz vatandaşlarının yanı sıra İngiliz üslerinin de riske atılmasına seyirci kalamayacağını söyledi. Bölgede, transit halindekiler de dahil olmak üzere tahminen 300.000 İngiliz vatandaşı bulunduğunu ve İngiliz vatandaşlarının kaldığı havaalanları ve otellerin de saldırılardan etkilendiğini belirtti. Körfez ülkelerinin liderlerinin İngiltere’den kendilerini savunmak için daha fazlasını yapmasını istediklerini söyledi. “Dahası, İngiliz vatandaşlarının hayatını korumak benim görevim, makamımın en yüksek görevidir,” diye ekledi. Starmer, İngiliz Typhoon ve F-35 uçaklarının İran’ın tüm saldırılarını önlemesinin mümkün olmadığını ve bu nedenle ABD’ye füzeleri depolarında veya fırlatma noktalarında imha etme izni verdiğini söyledi.Ayrıca bunun “İran’ın bölgeye füze fırlatmasını, masum sivilleri öldürmesini, İngilizlerin hayatını riske atmasını ve olaya karışmamış ülkeleri vurmasını engelleyeceğini” sözlerine ekledi. Başbakan, hava sahasının kapalı olması nedeniyle mahsur kalan İngiliz vatandaşlarının “mümkün olan en hızlı ve güvenli şekilde evlerine dönebilmelerini sağlamak” istediğini söyledi. Dışişleri Bakanlığı’nın bölgeye, özellikle de Birleşik Arap Emirlikleri’ne hızlı müdahale ekipleri göndereceğini ve İngiliz vatandaşlarının varlıklarını kaydettirmeleri gerektiğini belirtti.
