Guardian köşe yazarı Moira Donegan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri hamlesinin, güçlü bir stratejik planın değil, iç politik zayıflığın sonucu olabileceğini ileri sürdü.
Donegan analizinde, Trump’ın siyasi olarak zor bir dönemden geçtiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
Trump şimdiye kadarki en zayıf döneminde. Ve bu durum onu İran konusunda son derece tehlikeli hale getiriyor.
Yazara göre, Trump’ın dış politikada agresif bir hamle yapmasının nedeni tam da bu zayıflık olabilir.
Donegan bunu şu sözlerle ifade etti:
Trump iç politikada bu denli zayıfken neden bir savaş başlatsın? Tam da zayıf olduğu için.
IRAK SAVAŞIYLA KIYASLAMA
Donegan, ABD’nin 2003 Irak işgali öncesi yürütülen propaganda kampanyasını hatırlatarak bugünkü durumla bir karşılaştırma yaptı.
O dönemde George W. Bush yönetiminin, savaş için kamuoyunu ikna etmeye çalıştığını belirten Donegan, dönemin ulusal güvenlik danışmanı Condoleezza Rice’ın New York Times’ta Irak’ın ‘kitle imha silahları’ konusunda yalan söylediğini iddia eden yazılar kaleme aldığını, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Irak’ın biyolojik silah sahibi olduğunu savunduğunu hatırlatıyor.
Donegan’a göre bu iddialar daha sonra yanlış çıksa da, o dönemde en azından kamuoyunu ikna etmeye yönelik bir süreç yürütülmüştü.
“KAMUOYUNU İKNA ÇABASI BİLE YOK”
Guardian yazarı, Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri operasyonunda ise benzer bir süreç yaşanmadığını savunuyor.
Donegan’a göre yönetim, ne ABD kamuoyunu ikna etmeye yönelik sistemli bir kampanya yürüttü, ne de Kongre’den anayasal onay alma girişiminde bulundu.
Yazıda, ABD Savunma Bakanlığı’nın operasyon için kullandığı isim de eleştiriliyor:
Savunma Bakanlığı’nın savaşa verdiği ‘Epik Öfke Operasyonu’ gibi anlamsız bir isim dışında, karar için tutarlı bir gerekçe ortaya konmadı.
Donegan’a göre savaş için sunulan gerekçeler sürekli değişti: İran’ın saldırganlığı, İran’ın nükleer programı, meşru müdafaa ya da İsrail’in zaten savaş başlatacak olması gibi farklı açıklamalar öne sürüldü.
GERÇEK NEDEN NE OLABİLİR?
Donegan analizinde, Trump’ın İran savaşını başlatmasının asıl nedeninin iç politik sorunlardan dikkatleri uzaklaştırmak olabileceğini savunuyor.
Yazar, yaklaşan 2026 ara seçimleri öncesinde Trump’ın onay oranlarının düşük olduğunu ve uzun süredir pozitif seviyeye ulaşamadığını belirtiyor.
Donegan’a göre İran’a karşı savaş başlatılması, genellikle savaş dönemlerinde görülen ‘bayrak etrafında kenetlenme’ (rally around the flag) etkisini yaratmayı hedeflemiş olabilir. Ancak şu ana kadar böyle bir etki görülmedi.
EKONOMİK TABLO KÖTÜLEŞİYOR
Donegan, Trump yönetiminin zayıflığının yalnızca siyasi değil ekonomik olduğunu da savunuyor.
ABD’de işsizliğin yükseldiğini belirten yazara göre, Şubat ayında 92 bin iş kaybı yaşandı ve önceki aylara ait istihdam verileri de aşağı yönlü revize edildi.
Donegan, İran’la savaşın ekonomik tabloyu daha da kötüleştirebileceğini ileri sürüyor:
Artan petrol fiyatları ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimali fiyatları yükseltebilir, şirketleri işe alım konusunda daha temkinli hale getirebilir ve enflasyonu düşürmek için elde edilen ilerlemeyi tersine çevirebilir.
“TRUMP YÖNETİMİNDE İÇ KRİZ VAR!”
Donegan, Trump yönetiminin içeride de ciddi siyasi sorunlarla karşı karşıya olduğunu savunuyor.
ABD’de göç politikaları, toplu sınır dışı etme planları ve güvenlik güçlerinin müdahaleleri nedeniyle kamuoyunda tepki oluştuğunu belirten yazar, bu politikaların artık Cumhuriyetçi siyasetçiler arasında bile tartışma yarattığını aktarıyor.
Ayrıca Trump yönetiminde iç çekişmelerin arttığını, bazı üst düzey isimler arasında ciddi rekabet yaşandığını öne sürüyor.
“ZAYIF LİDERLER SAVAŞA YÖNELEBİLİR”
Donegan’a göre tarih boyunca bazı otoriter liderler, iç politik krizleri aşmak için dış savaşlara yönelmeye çalıştı.
Guardian yazarı analizini şu uyarıyla bitiriyor:
Birçok otoriter lider, hızlı ve kolay bir dış savaşın içeride desteği artıracağını düşündü. Trump onların başına neler geldiğine bir göz atmalı.
Donegan’a göre Trump şu anda ‘manevra alanı daralmış, koalisyonunu toparlayamayan ve otoritesini sağlamlaştıramayan bir başkan’ görünümünde. Bu nedenle dış askeri hamlelerin, siyasi zayıflığın bir sonucu olarak ortaya çıkmış olması ihtimali güçlü.
