Birinci Dünya Savaşı’nın üzerinden yüzyıldan fazla zaman geçmesine rağmen, askeri tarihin en tüyler ürpertici ve siyasi nedenlerle en çok sansürlenen olaylarından biri olan “Ölü Adamların Saldırı” (The Attack of the Dead Men), günümüzde yeniden askeri strateji uzmanlarının ve tarihçilerin merceğinde.6 Ağustos 1915 sabahı Osowiec Kalesi’nde yaşananlar, sadece bir askeri direniş değil, aynı zamanda kimyasal savaşın insanlık dışı boyutlarının ve ideolojik sansürün en somut kanıtı olarak kabul ediliyor.
KİMYASAL FELAKET: KLOR GAZININ KAN DONDURAN ETKİSİ
Alman 8. Ordusu, aylardır düşüremediği stratejik Osowiec Kalesi’ni imha etmek amacıyla 30 adet gaz bataryasını devreye soktu. Sabah saat 04:00 sularında, rüzgarın yön değiştirmesiyle kaleye doğru salınan klor ve brom karışımı, Rus garnizonunda tam bir yıkıma yol açtı. Modern gaz maskelerinden yoksun olan Rus garnizonu, Almanların saldığı zehirli klor bulutuna karşı tamamen savunmasız yakalandı; askerler, gazın yakıcı etkisini bir nebze olsun dindirebilmek için çaresizlik içinde kendi idrarlarıyla ıslattıkları bez parçalarını yüzlerine sarmaya çalıştılar.
Ancak bu ilkel yöntem, klorun fizyolojik yıkımını durdurmaya yetmedi. Gazla temas eden her doku anında oksitlenirken, askerlerin ciğerlerinde oluşan hidroklorik asit, akciğer dokularının parça parça dışarı atılmasına (nekroz) ve askerlerin yoğun bir kan kusma nöbetiyle sarsılmasına neden oldu. Bu kimyasal cehennem, kaleyi bir mezarlığa dönüştürmek üzereyken, hayatta kalanların son bir iradeyle ayağa kalkması askeri tarihin en korkunç manzarasını doğurdu.
63 KİŞİLİK “HORTLAK” BİRLİĞİ VE PSİKOLOJİK ŞOK
Gaz bulutu dağıldığında, yaklaşık 7.000 kişilik Alman piyade tümeni kaleye doğru ilerlemeye başladı. Alman komutanlar, içeride tek bir canlının kalmadığından emindi. Ancak yıkıntıların arasından, 226. Zemlyansk Alayı’nın hayatta kalan son 63 askeri ayağa kalktı.
Görgü tanıklarının ve askeri raporların aktardığına göre; yüzleri kimyasal yanıklarla tanınmaz hale gelmiş, vücutları bez parçalarına sarılı ve ağızlarından kan gelen bu askerler, süngülerini takarak karşı taarruza geçti. Bu görüntü, ilerleyen binlerce Alman askeri üzerinde tarif edilemez bir dehşet yarattı. “Ölülerin dirildiğine” inanan Alman birlikleri, panik içinde kendi hatlarına doğru kaçarken birbirlerini çiğnedi ve tel örgülere takılarak ağır kayıplar verdi.
İDEOLOJİK TASFİYE: SOVYETLER BU KAHRAMANLIĞI NEDEN SİLDİ?
Bu destansı hikayenin on yıllar boyunca tarihin tozlu raflarında unutulmasının ardında yatan asıl neden ise askeri değil, siyasidir. 1917 Bolşevik Devrimi sonrası kurulan Sovyetler Birliği, Çarlık Rusyası dönemindeki askeri başarıları “emperyalist geçmişin bir parçası” olarak nitelendirerek reddetti.
Bugün Osowiec Kalesi kalıntıları, hem kimyasal savaşın dehşetini hatırlatan bir anıt hem de insan iradesinin en uç noktası olarak ziyaret ediliyor. 63 askerin başlattığı o ümitsiz süngü hücumu, günümüzde modern askeri eğitimlerde “psikolojik üstünlük” dersi olarak yeniden müfredata dahil edilmiş durumda. Yıllarca saklanan bu gerçek, modern Rusya’nın ulusal kimlik inşasında yeniden önemli bir figür haline geliyor.
