BBC’de yer alan habere göre ABD’nin Küba’ya uyguladığı on yıllardır süren ekonomik ambargo, daha önce hiç olmadığı kadar artırıldı. ABD Başkanı Donald Trump, zor durumdaki adaya petrol gönderen her ülkeye gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu. Küba’nın geleneksel müttefiklerinden hiçbiri; Meksika, Rusya, Çin, Vietnam veya İran, Venezuela’nın bıraktığı boşluğu doldurmak için harekete geçmedi. Ancak ABD Hazine Bakanlığı bu hafta, “ticari ve insani amaçlarla Küba halkını desteklemek” için sınırlı sayıda petrol satışına ilişkin kısıtlamaları gevşeteceğini açıkladı. Bu hamle, Washington ve Havana arasında artan gerilimlerin ortasında geldi. Küba hükümeti, sınır muhafızlarının ABD tescilli bir sürat teknesinde seyahat eden dört kişiyi öldürdüğünü bildirdi. Açıklamada, öldürülen kişilerin Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan Küba vatandaşları olduğu belirtildi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin “son derece olağandışı” olan olayı soruşturduğunu söyledi. Kübalı ekonomist Ricardo Torres, “Washington’ın Küba konusundaki eski taktikleri artık geçerli değil ve bunu henüz anlamayanlar büyük bir şok yaşayacak” diyor.
“KÜBA DÜŞMEYE HAZIR”
Trump, “Küba düşmeye hazır” diyerek, Soğuk Savaş’tan bu yana en savunmasız anında ada üzerindeki baskıyı yoğunlaştırdı. Bazı yorumcular, Washington’ın Venezuela’da Maduro’yu devirmesinin amaçlarından birinin Küba’nın ekonomik krizini derinleştirmek olduğunu söyledi. Görünüşe göre Trump yönetimi, devrimi – muhtemelen kalıcı olarak – zayıflatmayı ve adadaki devlet destekli sosyalizmin çöküşünü sağlamayı umuyor. Yakıt krizi Küba’nın her yerinde hissediliyor. Havana’da elektrik kesintileri günde 15 saat veya daha fazla sürebiliyor. Hastaneler karanlıkta kalıyor ve sadece acil vakalar kabul ediliyor. Okullar sık sık kapalı oluyor. Çöp kamyonlarının yakıtı olmadığı için sokak köşelerinde çöp yığınları birikiyor. Zayıf ve yaşlı sakinler sık sık atılan çöplerin arasında arama yaparken görülebiliyor.
“PETROL STOKLARI TÜKENMEK ÜZERE”
1959’dan beri halkı için kurduğu sosyal güvenlik ağıyla (evrensel sağlık hizmeti, okuryazarlığın ortadan kaldırılması, bebek ölüm oranlarıyla ve önlenebilir hastalıklarla mücadele) gurur duyan bir ada için durum iç karartıcı ve giderek kötüleşiyor. Maduro’nun tutuklanmasından bu yana sürekli sorulan soru şu ; Küba, adaya yeni yakıt tedariki ulaşmadan ne kadar daha dayanabilir? Ricardo Torres, “Petrol stokları belki altı ila sekiz hafta yetebilir” diye tahmin yürütüyor, ancak bunun kesin olarak bilinmesinin zor olduğunu da kabul ediyor. “Küba, yakıt stoklarına ilişkin rakamları yayınlamıyor.” Ona göre “aşırı kısıtlamalar” getirilebilir, ancak halihazırda çok sert önlemler uygulanıyor. İnsanlar benzin istasyonlarında en fazla 20 litre yakıt alabiliyor ve bunun ücreti ABD doları ile ödenmek zorunda. Sürücüler, Ticket adı verilen devlet tarafından işletilen bir uygulamayı kullanmak zorundalar. Ancak bekleme süresi günler, hatta haftalar sürebiliyor. Sürücüler, yarım depo benzin almak için sanal kuyruğa girdiklerinde önlerinde 10.000’den fazla kişi olduğunu görüyorlar. Bu gibi durumlarda, karaborsa yakıt fiyatlarının fırlaması şaşırtıcı değil.
REJİM DEĞİŞEBİLİR
Artan iç ekonomik sorunlar kamuoyunda tartışma konusu haline geldi. Uzmanlara göre halkın büyük bir kesimi Washington yönetiminden çok kendi devletlerine tepki gösteriyor. Soğuk Savaş’tan bu yana ilk defa Küba’daki rejim bu kadar kırılgan. Temel hesaplama oldukça basittir: Kötüleşen bir iç kriz, Küba Devrimi’nin içeriden çözülmesine yol açacak koşulları yaratabilir. Ancak bu stratejinin rejim değişikliğine yol açıp açmayacağı veya komünist yönetimdeki Küba hükümetinin, geçmiş krizlerde olduğu gibi, ayakta kalmanın yeni yollarını bulup bulamayacağı hala belirsiz.
