Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) İkinci Dairesi, Gezi Parkı davası kapsamında 18 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 14 Mayıs 2023 seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi’nden (TİP) Hatay Milletvekili seçilmesine karşın tahliye edilmeyen avukat Şerafettin Can Atalay’ın başvurusunu karara bağladı.
Strazburg’da açıklanan kararda AİHM; Atalay’ın özgürlük ve güvenlik hakkının (Madde 5/1 ve 5/4), serbest seçim hakkının (1 No’lu Protokol Madde 3) ve haklara getirilen kısıtlamaların öngörülen amaçlar dışında kullanılması yasağının (Madde 18) ihlal edildiğine hükmetti.
“SUSTURMA VE ÇOĞULCULUĞU BASTIRMA AMACI GÜDÜLDÜ”
Kararda, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) bağlayıcı nitelikteki ihlal kararlarını uygulamayı reddetmesinin hukuki belirlilik ve hukukun üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulandı. AİHM, Atalay’ın milletvekili dokunulmazlığından yararlandırılmayarak tutukluluğunun sürdürülmesinin, kendisini susturma ve çoğulculuğu bastırma gibi gizli bir siyasi amaç taşıdığını belirterek Sözleşme’nin 18’inci maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardı.
Sözleşme’nin 46’ncı maddesi uyarınca uygulanacak tedbirleri de belirleyen Yüksek Mahkeme, Türkiye’nin Atalay’ın tutukluluğuna son vermek, derhal serbest bırakılmasını sağlamak ve milletvekilliği görevini yerine getirmek üzere TBMM’deki yerini almasına imkân tanımak için gerekli tüm adımları atması gerektiğine hükmetti. Kararda, AYM kararlarının uygulanmaması nedeniyle yargısal güvenceden yoksun bırakılmaya ilişkin Madde 5/4 ihlali oybirliğiyle alınırken; diğer ihlal tespitleri 1’e karşı 6 oyla kabul edildi. AİHM ayrıca Atalay’a 32 bin 500 Euro manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
ERKAN BAŞ: BU HUKUKSUZLUĞA DERHAL SON VERİLMELİDİR
AİHM kararının açıklanmasının ardından sosyal medya hesabından değerlendirmede bulunan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, tüm siyasi partilere ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a çağrıda bulundu.
Kararın öne çıkan maddelerini sıralayan Baş, şu ifadeleri kullandı:
“Özellikle ekleyeyim: Anayasa Mahkemesi’nin kararları uygulanmadığı için Can Atalay’ın özgürlüğünü koruyacak yargısal güvenceden mahrum bırakıldığına oybirliğiyle karar verilmiştir. Diğer başlıklar da 1’e karşı 6 oyçokluğu var. (Elbette o 1 oy da Türkiye adına seçilmiş hâkim) Bunun herkesin anlayacağı karşılığı şudur: Bir insan mahkemeye başvuruyor, haklı bulunuyor, serbest bırakılması gerekiyor; fakat karar uygulanmadığı için cezaevinde kalıyor. AİHM’in bunun hak ihlali olduğunu tescil etmiş oldu.”
TBMM yönetimine seslenen Baş, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Buradan tüm siyasi partilere ve özel olarak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sesleniyorum, bu hukuksuzluğa derhal son verilmelidir. Can Atalay’ın derhal TBMM Kütüğü’ne kaydı yapılmalı, tahliye edilmeli ve yemin edip görevini yapması sağlanmalıdır.”
