Perşembe günü açıklanan ve kısmen sansürlenmiş istihbarat belgeleri ile haritalara göre, ABD’nin 30’dan fazla ülkede 120’den fazla biyolojik laboratuvara finansman sağladığı veya destek verdiği öne sürülüyor. Belgelerde, Ukrayna’da ABD tarafından inşa edildiği veya desteklendiği belirtilen 40’tan fazla tesis bulunduğu iddia edildi.
ABD istihbaratının zirvesindeki isim olan ve 23 Mayıs’ta ailevi gerekçelerle istifasını sunan Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard’ın görevi, 30 Haziran’da sona eriyor.
Gabbard’ın açıklamasına göre, söz konusu laboratuvarların bir kısmında yüksek riskli ve bulaşıcı patojenler üzerinde çalışmalar yapıldı.
Belgelerde, organizmaların genetik özelliklerini değiştirerek biyolojik işlevlerini güçlendirmeyi amaçlayan ve tartışmalara konu olan “Gain-of-Function” (İşlev Kazandırma) araştırmalarına da atıf yapıldı.
Gabbard yaptığı açıklamada, “Bu laboratuvarların nerede bulunduğunu, hangi patojenleri barındırdığını tespit etmek ve dünya genelindeki insan sağlığını tehdit eden tehlikeli araştırmaları sona erdirmek için çalışmalarımızı sürdüreceğiz” dedi.
UKRAYNA’DAKİ LABORATUVARLAR
Yayımlanan belgelere göre, Ukrayna’da ABD desteğiyle kurulan veya faaliyet gösteren 40’tan fazla laboratuvar bulunuyor.
Bazı tesislerin Sovyet döneminden kalma biyolojik savaş etkenleri üzerinde çalıştığı, ayrıca şarbon (anthrax), Ebola, MERS, SARS ve veba gibi ‘özellikle tehlikeli patojenler’ ile ilgili araştırmalar yürüttüğü öne sürülüyor.
Belgelerde öne çıkarılan tesislerden biri, Harkiv’deki Deneysel ve Klinik Veterinerlik Enstitüsü oldu.
İstihbarat sunumunda, bu laboratuvarın ‘en azından bazı tehlikeli patojenleri’ barındırdığı, Sovyet dönemi biyolojik araştırmalarıyla bağlantıları olduğu ve viroloji, veterinerlik ile toksikoloji alanlarında çalışmalar yürüttüğü belirtildi.
Ayrıca tesiste biyogüvenlik eksikliklerinin bulunduğu, özellikle Brucella bakterisiyle ilgili bölümlerde güvenlik sorunlarının tespit edildiği ifade edildi.
“ABD YALNIZCA FİNANSMAN SAĞLAMADI”
Belgelerde, Washington’un yalnızca altyapı desteği vermediği, aynı zamanda Ukraynalı bilim insanlarına biyogüvenlik eğitimi sağladığı ve bulaşıcı hastalık araştırmalarını finanse ettiği öne sürüldü. Bunlar arasında yüksek derecede patojenik kuş gribiyle ilgili çalışmaların da bulunduğu belirtildi.