Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, gündeme ilişkin soruları yanıtladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası oluşabilecek enerji krizine değinen Bayraktar, sürecin uzaması halinde küresel ölçekte ciddi riskler oluşabileceğini ifade etti.
Bakan Bayraktar, “Savaş uzun sürerse dünya büyük sıkıntıyla karşı karşıya” değerlendirmesinde bulunurken, “Petrolde talep tarafında bir sorun görünmüyor ancak arz tarafında ciddi bir kriz var” dedi. Türkiye açısından enerji arz güvenliği ve tedarikte herhangi bir sorun yaşanmadığını vurguladı.
ENERJİ KRİZİNİN MALİYETİNİ DEVLET ÜSTLENDİ
Enerji krizinin finansal etkilerine ilişkin açıklamalarda bulunan Bayraktar, Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışına bağımlılığının yüzde 10 seviyesinde olduğunu ve bunun yönetilebilir bir oran olduğunu belirtti.
ELEKTRİK VE DOĞALGAZDA NİSAN VURGUSU
Elektrik ve doğalgaz fiyatlarına ilişkin soruları da yanıtlayan Bayraktar, destek programlarının sürdüğünü ifade ederek, “Bizim netice itibariyla özellikle 5-6 yıldır destek programımız var. Fiyat düzenlemelerinde de küresel gelişmelere bakıp adım atılıyor. Doğrudan bizim yaptığımız bir şey yok. Savaşın etkileri ne oldu derseniz varilde 1 dolarlık artışın Türkiye’ye maliyeti 400 milyon dolar. Bizim doğalgaz ve elektrikte uyguladığımız destek programı 2026 bütçesi için koyduğumuz KDV hariç yaklaşık 305 milyar dolarlık bir destek programımız var. Şu anda bu gelişmeler devam ederse yıl sonuna kadar bu rakam yaklaşık 925 milyar dolar olacak. Vatandaşımızı bu dönemde tabii ki devam ettireceğiz. Biz bu gelişmeleri de göz önünde bulundurarak nisan ayı içinde hem doğalgazda hem elektrikte değerlendirme yapabiliriz” dedi.
‘YÜZDE 12-13’LÜK ABONEYİ İLGİLENDİREN BİR DURUM’
Doğalgazda kademeli uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, “Şöyle bir hedefimiz var. Ortalama tüketimlerin yüzde 75 daha fazlasını tüketen grupları destekten çıkaralım diyoruz. Bu toplam ortalamada yüzde 12-13’lük aboneyi ilgilendiren bir durum. Abonelik yüzde 85-87’sinin hayatı değişmeyecek. Çünkü onlar ortalamanın altında tüketiyorlar. Buna da nisan ayında başlayabiliriz. Açıkçası bunun hazırlıklarını bitirmiştik ancak kışı da geçirelim vatandaşlarımız biraz daha bu tüketimin olduğu aylarda destekleyerek geçirelim dedik” diye konuştu.
IRAK-TÜRKİYE BORU HATTI VE YENİ PROJELER
Enerji projelerine de değinen Bayraktar, Irak-Türkiye petrol boru hattının önemine dikkat çekti. Bu hat üzerinden Kerkük petrollerinin Ceyhan’a taşındığını belirten Bayraktar, hattın kapasitesinin 1,5 milyon varil olduğunu ifade etti.
“Irak ile son 12 yıldır bir tahkim durumumuz var” diyen Bayraktar, iki ülke arasındaki sorunların dostane şekilde çözülmesi gerektiğini söyledi.
Irak’ın günlük 3,5 milyon varil petrol ihracatı bulunduğunu ancak mevcut durumda ihracatın durduğunu belirten Bayraktar, bu ihracatın büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiğini ifade etti.
Katar gazının boru hattı ile Türkiye’ye ve Avrupa’ya taşınmasına yönelik projelere de değinen Bayraktar, bu projelerin hayata geçirilmesinin hedeflendiğini dile getirdi.
KÜRESEL ENERJİDE BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Küresel enerji piyasalarındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, sürecin kısa vadede tamamen normale dönmesinin beklenmemesi gerektiğini belirtti.
“Süreç uzarsa geri dönüş süresi uzar” diyen Bayraktar, önümüzdeki haftalarda sürecin sona ermesi durumunda bile piyasaların dengelenmesinin birkaç ay sürebileceğini ifade etti. Belirsizliklerin devam edeceğini vurgulayan Bayraktar, yeni enerji mimarisi çerçevesinde Türkiye’nin önerdiği projelere ilginin artabileceğini söyledi.