ABD ile İran güçleri arasında Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan yeni çatışmalar, yaklaşık bir aydır süren ateşkesi yeniden kırılma noktasına taşıdı.
Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) yönelik saldırılar ve karşılıklı suçlamalar bölgedeki tansiyonu yükseltirken, petrol fiyatları da sert yükseldi.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanması’na ait üç destroyerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında İran güçlerinin saldırısına uğradığını açıkladı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Amerikan gemilerinin saldırıyı hasarsız atlattığını, İran tarafının ise ağır kayıplar verdiğini savundu.
Trump daha sonra Washington’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bugün bizimle uğraştılar, biz de onları darmadağın ettik” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, tüm gerilime rağmen ateşkesin teknik olarak hâlâ yürürlükte olduğunu ileri sürdü.
İRAN’DAN ATEŞKES İHLALİ SUÇLAMASI
İran Genelkurmay Başkanlığı ise ABD’nin ateşkesi ihlal ettiğini açıkladı. İran ordusundan yapılan açıklamada, ABD güçlerinin bir İran petrol tankeri ile başka bir gemiyi hedef aldığı, ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki Kiş Adası ve çevresindeki sivil yerleşim alanlarına hava saldırıları düzenlediği öne sürüldü.
Tahran yönetimi, buna karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nın doğusunda ve Çabahar Limanı’nın güneyinde bulunan ABD askeri gemilerine saldırı düzenlediklerini duyurdu.
İran’ın Hatam el-Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü, saldırılarda “önemli hasar” verildiğini iddia etti. Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan unsurlarının vurulmadığını açıkladı.
İran devlet televizyonu Press TV ise saatler süren çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı çevresindeki adalar ve kıyı kentlerinde durumun yeniden kontrol altına alındığını bildirdi.
BAE YENİDEN HEDEFTE
Taraflar arasında 7 Nisan’da ilan edilen ateşkese rağmen bölgede zaman zaman karşılıklı saldırılar yaşanıyordu.
İran daha önce de BAE dahil bazı Körfez ülkelerindeki hedefleri vurmuştu. Bu ülkeler, ABD’nin bölgedeki askeri üslerine ev sahipliği yapıyor.
BAE’ye yönelik son saldırının boyutu ve sonuçlarına ilişkin ise henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ
Çatışmaların ardından küresel enerji piyasaları da hareketlendi. Asya piyasalarında Brent petrolün varil fiyatı yeniden 100 doların üzerine çıkarken, küresel borsalarda satış baskısı görüldü.
Trump, son çatışmalara rağmen İran’la müzakerelerin sürdüğünü belirterek, “İranlılarla görüşmeye devam ediyoruz” dedi.
Washington yönetiminin Tahran’a sunduğu son teklifin, çatışmaları resmen sona erdirmeyi amaçladığı ancak İran’ın nükleer faaliyetlerini askıya alması ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması gibi ABD’nin temel taleplerine net biçimde yer vermediği belirtildi.
İran yönetimi ise öneriye ilişkin henüz nihai karar verilmediğini açıkladı.
Trump, İran’ın nükleer silah edinmemesi konusunda uzlaşı sağlandığını öne sürerek, “Bunun sıfır ihtimal olduğunu biliyorlar. Şimdi bunu imzalamaya hazır olup olmadıklarını göreceğiz” ifadelerini kullandı.
Savaşın ekonomik etkileri ABD’de de hissedilmeye başladı. Amerikan Otomobil Birliği verilerine göre ülkede benzin fiyatları şubat sonundan bu yana yüzde 40’tan fazla arttı. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkıyat krizinin etkisiyle galon başına benzin fiyatı 4 dolar seviyesinin üzerine çıktı.