Bilim insanlarına göre kutup iklimine alışık ülkeleri esir alan rekor sıcaklar küresel ısınmanın etkisiyle en az 2 °C daha sıcak ve 10 kat daha olası hale geldi.
Finlandiya’da 22 gün boyunca 30°C’nin (86°F) üzerinde sıcaklık rekoru da dahil olmak üzere Kuzey Avrupa ülkeleri de ani sıcaklık artışlarından etkilendi. İsveç sıcaklıkların 20°C’nin (68°F) altına düşmediği 10 gün boyunca “tropikal geceler” yaşadı.
Aşırı sıcaklar soğuk İskandinav ülkelerini Temmuz ortasından itibaren etkisi altına aldı ve sıcaklıklar 30 derecenin üzerine çıktı. Finlandiya, sıcaklıkların 30 derecenin üzerinde olduğu 22 günü üst üste yaşadı ve bu, kayıtlara geçen en uzun süre etkisini gösteren sıcak hava dalgası oldu.
The Guardian’da yer alan habere göre, analizlerde kullanılan bazı hava durumu verileri ve iklim modelleri, sıcak hava dalgasının insan kaynaklı iklim bozulması olmadan gerçekleşmesinin imkansız olduğunu gösteriyor.
Artan sıcaklıklar sonucu hastanelerin aşırı ısınması ve kalabalıklaşması, bazıları planlanan ameliyatların iptal edilmesine neden oldu. Açık havada yüzmenin artmasıyla en az 60 kişi boğularak hayatını kaybederken denizlerde ve göllerde zehirli alg patlamaları yaşandı. Ormanlarda yüzlerce orman yangını çıktı ve tatil etkinliklerinde bayılma vakaları bildirildi.
BİR ÖNCEKİ REKORU İKİYE KATLADI
Bilim insanları, bunun 1961’e kadar uzanan kayıtlar arasında en uzun sıcak hava serisi olduğunu ve bir önceki rekorun yüzde 50 üzerine çıktığını söylüyor.
Finlandiya Meteoroloji Enstitüsü’nden iklim bilimci Mika Rantanen sosyal medya hesabında “Gerçekten benzeri görülmemiş sıcak hava dalgası hala tüm gücüyle devam ediyor; bugün sıcaklıklar yaklaşık 32-33°C civarındaydı” paylaşımında bulundu
YÜKSEK SICAĞA UYGUN DEĞİLLER
Sıcak hava, bu bölgelerde yaşayan soğuğa daha iyi adapte olmuş insanları hazırlıksız yakaladı. Araştırmalar İngiltere, Norveç ve İsviçre gibi ülkelerin dünya ısındıkça sıcak günlerin en fazla arttığı yerler olacağını ortaya koyuyor. Ancak bu ülkelerin altyapıları yüksek sıcaklıklarla baş etmeye uygun değil.
Dünya Hava Durumu Atıfı (WWA) işbirliğine liderlik eden Imperial College London’dan klimatolog Prof. Friederike Otto’nun konuya ilişkin açıklamaları şöyle:
“Nispeten soğuk olan İskandinav ülkeleri bile bugün 1,3 derecelik ısınmayla tehlikeli sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya; hiçbir ülke iklim değişikliğinden güvende değil. Petrol, gaz ve kömür yakmak günümüzde insanları öldürüyor. Fosil yakıtlar aşırı hava olaylarına neden oluyor ve iklimin daha tehlikeli hale gelmesini önlemek için bunları yakmayı bırakıp yenilenebilir enerjiye geçmeliyiz.”
Küresel ısınmanın bugünkü seyri olan 2,6 dereceye ulaşması durumunda, İskandinavya’dakine benzer sıcak hava dalgaları 2100 yılına kadar beş kat daha sık görülecek.
“İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ YAŞADIĞIMIZ DÜNYAYI YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYOR”
Bilim insanları, 2018’den bu yana küresel sıcaklıktaki nispeten küçük 0,2 santigrat derecelik artışın bile bu tür sıcak hava dalgalarının olasılığını iki katına çıkardığını ve her bir derecenin bile önemli olduğunu gösterdiğini söyledi. Imperial College London’dan Dr. Clair Barnes “İklim değişikliği, yaşadığımız dünyayı kökten yeniden şekillendiriyor” dedi.
Norveç Meteoroloji Enstitüsü’nden Amalie Skålevåg “Sıcak geceler, vücudun sıcak bir günün ardından dinlenip toparlanma fırsatı bulamaması nedeniyle tehlikeli olabilir ve bu durum özellikle altta yatan sağlık sorunları olan kişiler için geçerlidir” ifadelerini kullandı.
İskandinav yarımadasının ünlü ren geyikleri başta olmak üzere yaban hayatı da bu durumdan olumsuz etkilendi. Sıcak hava dalgasının ren geyikleri üzerindeki etkileri, 1000 yıldan uzun süredir ren geyiklerini otlatan yerli Sami topluluklarının geçim kaynaklarını tehdit ediyor. Bazı hayvanlar sıcaktan öldü, bazıları ise gölge bulmak için kasabalara girdi. Sürücüler, ren geyiklerinin yol tünellerinde serinlemeye çalışabileceği konusunda uyarıldı.