Açıktan okumak nedir sorusunun cevabı, bir öğrencinin örgün eğitime katılmadan, açık öğretim kurumları aracılığıyla eğitimine devam etmesi ve mezuniyet belgesi alması sürecini ifade eden bir kavram olduğu yönündedir. Bu eğitim modeli, özellikle çalışan bireyler, eğitimine ara vermek zorunda kalanlar veya çeşitli sebeplerle okula gidemeyenler için bir fırsat sunar.
Açıktan okuma sistemi, Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı Açık Öğretim Ortaokulu ve Açık Öğretim Lisesi gibi kurumlar ile Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) bağlı Açıköğretim Fakülteleri aracılığıyla uygulanır. Öğrenciler belirli dönemlerde sınavlara girerek derslerini tamamlar ve mezun olabilirler.
Örnekler:
- “Lise eğitimini açıktan okuyarak tamamladı ve üniversiteye hazırlandı.” → Lise düzeyinde açıktan okuma.
- “Açıktan üniversite eğitimi alarak çalışırken kendini geliştirdi.” → Açıköğretim fakülteleri aracılığıyla eğitim almak.
- “Çalıştığım için liseyi açıktan okumak zorunda kaldım.” → Çalışan bireyler için eğitim fırsatı.
Açıktan okumak, fiziksel olarak okula gitmeden eğitim almayı sağlayan bir sistemdir ve günümüzde birçok kişi tarafından tercih edilmektedir.
AÇIKTAN OKUMAK KELİMESİNİN TDK SÖZLÜK ANLAMI
Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre açıktan okumak, şu anlama gelmektedir:
- Örgün eğitim kurumlarına devam etmeksizin açık öğretim yoluyla eğitim almak.
- Bir okul veya fakültede fiziksel olarak bulunmadan, uzaktan eğitimle diploma sahibi olmak.
- Açık öğretim sistemi içinde kayıtlı olup, sınavlar ve ders materyalleri üzerinden mezuniyete ilerlemek.
Bu tanımlar, açıktan okumak kavramının örgün eğitim yerine açık öğretim modeliyle sürdürülen bir eğitim sistemi olduğunu göstermektedir.
AÇIKTAN OKUMAK KELİMESİNİN KÖKENİ
Açıktan okumak kelimesi, Türkçede “açıktan” ve “okumak” kelimelerinin birleşmesiyle türetilmiştir.
- “Açıktan” → Örgün eğitim dışında, dışarıdan yapılan bir işlem.
- “Okumak” → Eğitim almak, öğrenmek.
Bu yapı, kelimenin “bir eğitim kurumuna fiziksel olarak devam etmeksizin dışarıdan eğitim almak” anlamında kullanılmasını sağlamaktadır.
AÇIKTAN OKUMAK KAVRAMININ KULLANIM ALANLARI
Açıktan okumak kavramı, ortaokuldan üniversiteye kadar birçok eğitim seviyesinde uygulanabilen bir sistemdir. Kullanım alanları şunlardır:
- AÇIK ÖĞRETİM ORTAOKULU VE LİSESİ: Öğrencilerin lise eğitimini tamamlamasını sağlayan sistemdir. Örneğin, “Açıktan lise okuyarak üniversite sınavına hazırlanıyorum.”
- ÜNİVERSİTE VE AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTELERİ: Yükseköğrenim görmek isteyen bireylerin uzaktan eğitim alarak diploma sahibi olması. Örneğin, “Açıköğretim Fakültesi’nde açıktan okumaya başladım.”
- ÇALIŞAN VE YOĞUN BİREYLER: İş hayatına devam eden veya çeşitli sebeplerle örgün eğitime gidemeyen bireyler için avantaj sağlar. Örneğin, “Çalışırken açıktan üniversite okuyorum.”
- EĞİTİMİNE ARA VERENLER: Daha önce okulu bırakmış bireylerin tekrar eğitimine devam etmesini sağlar. Örneğin, “Liseyi bırakmıştım, ama şimdi açıktan okumaya karar verdim.”
- YURT DIŞINDA YAŞAYANLAR: Türkiye’deki eğitim sistemine bağlı kalarak yurtdışında eğitim almak isteyenler için de bir seçenektir. Örneğin, “Yurtdışında yaşadığı için lise eğitimini açıktan tamamladı.”
Bu yönleriyle açıktan okumak, özellikle örgün eğitime devam edemeyen bireyler için esnek ve erişilebilir bir eğitim modeli olarak büyük önem taşımaktadır.
AÇIKTAN OKUMAK KELİMESİNİN GÜNÜMÜZDEKİ KULLANIMI
Günümüzde açıktan okumak kelimesi, özellikle lise ve üniversite düzeyinde yaygın olarak kullanılan bir terimdir.
- “Milli Eğitim Bakanlığı, Açık Öğretim Lisesi kayıtlarını başlattı.” → Lise düzeyinde kullanım.
- “Açıköğretim Fakülteleri, çalışan öğrenciler için açıktan eğitim fırsatı sunuyor.” → Üniversite düzeyinde kullanım.
- “Liseyi açıktan okuduktan sonra üniversite sınavına hazırlanıyorum.” → Öğrenciler tarafından kullanım.